Сабақтың тақырыбы: Салалас құрмалас сөйлем туралы түсінік. Сипитанова Зауреш Мусақызы.

Презентация:



Advertisements
Похожие презентации
Сабақтың тақырыбы: Баяндауыш. Сыныбы: 8 а Пән мұғалімі: Асилова А.Т.
Advertisements

ТҮСІНДІРМЕЛІ САЛАЛАС. Құрмалас сөйлем Құрмалас сөйлем (кемінде 2 жай сөйлем, күрделі ой) (кемінде 2 жай сөйлем, күрделі ой) ұласпалы интонация жалғаулық.
Сабақтың тақырыбы: Ғ.Мүсіреповтың «Боранды түнде» әңгімесі.
Сөйлем Жай сөйлем Құрмалас сөйлем Жай с ө йлемнің түрлері Жақты Толымды Толымсыз Жалаң Жайылма Атаулы Жай сөйлемнің түрлері Жақсыз.
Мемлекеттік тіл- қазақ тілі!. Тілден артық қазына жоқ, Тілден артық қасиет жоқ. Н.А.НАЗАРБАЕВ.
Бейнетаспаға назар аудару М ұқ а ғ алиды ң Ү ш ба қ ытым ө ле ң ін еске т ү сіру - Халық - Халық - Тіл - Тіл - Отан - Отан Топ ұ станымын, ережесін құ.
САБАҚТЫҢ ТАҚЫРЫБЫ: Абайдың табиғат лирикасы Қазақ тілі 10 Б сынып Мұғалім: Зеева Ләззат Шамшыраққызы.
Балқаш- аңыз І нұсқа. Балқаш көлі – Қазақстандағы ең ірі көлдердің бірі. Ертеректе Балқаш бойының тұрғындары көлді Ақ теңіз және Жұмбақ көл деп екі түрлі.
ізгілік, жақсылық туралы ұғымдарын кеңейту; жақсылықты бойларына сіңіруге, жағымды қарым-қатынас жасай білуге үйрету; сүйіспеншілікке,ойлылыққа, сезімталдыққа.
Сабақтың тақырыбы: Күй аңызы әңгімесіндегі жазушының сөз қолдану шеберлігі.
Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданы Жалпы білім беретін Т.Жароков атындағы орта мектебі «Оқу мен Жазу арқылы Сын Тұрғысынан Ойлау» технологиясын пайдалана.
Жамбыл Жабаев ( ). Жамбыл жырлары теңіз түбінде шашылып жатқан маржан секілді. Оны жинап алып, халқының қолына беру- біздің әрқайсысымыздың борышымыз.
1 – қыркүйек білім күні құтты болсын!!! Мақсаты: Білімділігі: Тәуелсіздік ұғымын түсіндіру. Тәуелсіздік жолында құрбан болған қазақ халқының ерлігімен.
Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күресі.
Алматы облысы Жамбыл ауданы Үңгіртас орта мектебі қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі Бопатаева Динара Тондыбайқызы Оқушыларға жаңа тақырыпты өз бетінше.
Математика, 5 сынып Сабақтың тақырыбы: Ондық бөлшектерді азайту.
Елін сүйген,елі сүйген Елбасы 4 Тапсырмалар елі Ғ ажайыптар елі 2 Ал ғ ырлар елі Ережелер елі.
МЕМЛЕКЕТТІК Р Ә МІЗДЕР Тәуелсіз ел болу дегеніміз - кеудеңді кере дем алып, еңсеңді көтере ұрпақтан- ұрпаққа мұра болып келе жатқан салт- дәстүріңді,
Есімдік- заттың атын, сынын, санын я олардың аттарын білдірмей, олардың орнына жұмсалатын, есімдер тобына жататын сөз табының бірі. А.Ысқақов.
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев (18 ақпан 2005 жыл). Қазақстан халқына жолдауында Жаңа құндылықтар жүйесіне тезірек бейімделіп кеткен.
Транксрипт:

Сабақтың тақырыбы: Салалас құрмалас сөйлем туралы түсінік. Сипитанова Зауреш Мусақызы

Тілімді алса сұлтаным, Бұл сапарға бармасын. Бұл олжадан алмасын. Көп жылады дегейсің, Үйдегі нашар жолдасың! Сұлтаныма сәлем де, Тілімді алса бармасын, Біз байлаған тұлпарда. 43 күндік кемдік бар? Үзінді қай жырдан алынған? Қай тұлпар туралы айтылып тұр?

Осы кезде шапқылаған ат дүбірі еміс – еміс естілгендей болды да, іле: «Қарағым, қарағым!» деген иесінің дірілдеген даусы дәл құлағының түбінен шықты.Ақтық рет ышқынып, басын көтеріп алған ол сары аттан домалай түсіп, тізерлеп отыра кеткен Ақанның құшағына жағын төседі. «Айдалада жалғыз қалдырмай жеттің бе, үлгердің бе? Менің қазам енді жеткен шығар, ризамын саған, бақыл бол!» деп кісінеген оның ашық қалған көзінде мөлтілдеген жас төгілмей тұнып тұр.Ақанның көзінен бір тамшы жас өлі көзге үзіліп түскенде, жан біткендей дір етті. Ақан аһ ұрып, он жыл серік болған аяулы досының жансыз көзін жапты. Үзінді кім туралы?

Ертеңіне бұл хабарды естіген жайлаудағы жұрт, оны көру үшін жан – жақтан ағылып жатты.Соғыс әлі бітпеген, халықтың қам көңіл кезі ғой, бейне майданнан тағы бір жаралы жауынгер оралғандай ғаріп күйге түскен есіл жануарды көргенде, көздеріне жас алып, жыламаған ешкім қалмады. Кімнің шығармасы?

І топ. «Тайбурыл» ІІ топ. «Құлагер» ІІІ топ. «Қозыкүрең»

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау. 1.Ұяшық астында жасырынған сұрақтарға жауап беру

1. Сөйлем дегеніміз не? Ол айтылу мақсатына қарай қалай бөлінеді?

2.Сөйлем құрылысына қарай қалай бөлінеді? Жай сөйлем дегеніміз не?

3.Жай сөйлемнің түрлерін ата. Жақты, жақсыз сөйлем дегеніміз не?

4.Жалаң, жайылма сөйлем дегеніміз не?

5.Толымды, толымсыз сөйлем дегеніміз не?

6.Құрмалас сөйлем дегеніміз не? Ол қалай бөлінеді?

Жасырынған сөз. 1 С 2 И 3 Н 4 Т 5 А 6 К 7 С 8 И 9 С

Құрамындағы жай сөйлемдерінің баяндауыштары тиянақты болып, өзара тең дәрежеде байланысқан құрмалас сөйлемнің түрін салалас құрмалас сөйлем дейміз. Мысалы: Қазақ мемлекеті өз тәуелсіздігін алғаннан бері әлемдік қауымдастықтың біразына мүше болды, көптеген елдермен елшілік қарым – қатынас орнатты.

Салаластың құрамындағы жай сөйлемдер өзара 2 түрлі жолмен байланысады. 1)Мағыналарының жақындығына қарай іргелес тұрып та, ұласпалы(тиянақсыз) интонация арқылы да байланысады. Мысалы: Мен тәуелсіз елімнің гүлденуіне, көркейе беруіне өз үлесімді қосамын, халқымның жарқын болашағына сенемін.

2) Салаластың құрамындағы жай сөйлемдер өзара жалғаулық шылаулар арқылы байланысады. ШылауларСалаластың түрлері Да,де,та,те,әрі,және Бірақ,алайда,дегенмен,сонда да,әйтсе де Өйткені,себебі,сондықтан,неге десеңіз Не болмаса,не,немесе,яки,я Кейде,бірде,біресе Ыңғайлас мәнді Қарсылық мәнді Себеп – салдар мәнді Талғау мәнді Кезектес мәнді Мысалы: 1.Тәуелсіздік арқасында қазақтың асыл арманы әнге айналды және өзге дербес елдермен тереземіз теңесті. 2.Еліміздің болашағы келер ұрпақтың қолында, сондықтан қазіргі қазақ жастары терең білім алуға, мәдениетті адам болуға ұмтылуы тиіс.

Кітаппен жұмыс. 96-жаттығу. 1)Берілген мақал – мәтелдердің екінші сыңарын өздерің ойлап тауып, салалас құрмаласқа айналдырып жазыңдар. І топ. 1 – 5 сөйлем. ІІ топ. 6 – 10 сөйлем. ІІІ топ. 11 – 15 сөйлем. 2) Тұрлаулы мүшелердің астын сызыңдар.

Талдау жұмыстары. І топ. Синтаксистік сатылай кешенді талдау жасау жылы Қазақстан өз Тәуелсіздігін алды, бірінші президент сайланды. ІІ топ. Тәуелсіздік сөзіне дыбыстық мінездеме бер. ІІІ топ. Синтаксистік сатылай кешенді талдау жасау. Біз Қазақстанда тұратынымызды мақтан етеміз.

3. «Білімпаздардың қалашығы». Сәйкестендіру тесті. 1.Қазақстан Республикасы ұлан – байтақ жерді алып жатыр, ол ұлан – ғайыр кең өлке. 2.Отан деген сөзді күнде естиміз, себебі Отан дегеніміз – адамның туып өскен жері. 3.Адамның жақсы,бақытты өмір сүруі көп жағдайда Отанға деген сүйіспеншілігіне байланысты. 4.Отан – ошағым. 5.Тәуелсіздік ұлттың санасын оятып, баршаны ата-баба жолына үңілдірді. Сабақтас құрмалас сөйлем Жалаң сөйлем Жалғаулықты салалас құрмалас сөйлем Жақты сөйлем Жалғаулықсыз салалас құрмалас сөйлем

4.Шығармашылық жұмыс. «Қазақстан» сөзіне кластер толтырамыз, жазылған сөздерді байланыстырып мәтін құрау. Қазақстан

4.Шығармашылық жұмыс. «Мен Тәуелсіз елдің ұланымын» деген тақырыпқа ойтолғау жазу.

Жұмбақ сұрақтар. 1.Синтаксистік бір атау, күрделі ойды білдіреді,үш салаға бөлінеді. 2.Әрбір жай сөйлемі тең тіркеседі. Бірінен – бірін бөліп айтса да, Әрқайсысы жеке ойды көрсетеді. 3.Алдыңғысы соңғысына ереді, Тиянақты жағы тірек болып келеді. Бұлай байланысқан сөйлемдерде, Қайсысының мағынасын Қайсысы ашып береді?

V.Үйге тапсырма. 1.Салалас құрмалас сөйлем – жаттығуда бірыңғай мүшелі сөйлемге айналдыру.